Ana Sayfa Yazarlar 10.10.2019 114 Görüntüleme

Süleyman Hilmi Tunahan Cemaati – Berat ŞENDİL

Süleyman Hilmi Tunahan, 1888 yılında Silistire’de doğdu. İyi bir dini eğitimi alan Tunahan,  27 Mayıs 1919 tarihinde Süleymaniye Medresesinden büyük bir başarıyla mezun oldu. Kadılık eğitimi de alan Tunahan 3 Mart 1924 senesinde Tehvid-i Tedrisat kanunu sonrası bulunduğu görevden istifa etti.  Bu tarihten sonra el altından dini eğitim veren Tunahan, 46 senesine kadar vaiz sıfatıyla Akdeniz ve Batı Anadolu bölgesinde gezen Tunahan, ileride tesis edeceği cemaatin tohumlarını atarken hem de kemik kadrosunu oluşturdu. 1946 senesinde vaizliği iptal edildiğinde cemaatini oluşturmaya başladı. 49 yılından itibaren ülkemizin her yanına kur’an kursları açmaya başladı, kısa zamanda çok büyük bir kuvvet toplayan Süleyman Hilmi Tunahan, 1956 senesinde Cezayir hakkındaki söylemleri nedeniyle  hapise atılan Tunahan, 1959 yılında vefat eden Tunahan, yaşamında II. Cihan Harbi’nde Almanları destekledi, savaş sonrası Özbek Türk’ü olan Nazi subayı Nureddin Namangani Türkiye’e kaçtı, Tunahan cemaatininin himayesine girdi.

Tunahan öldükten sonra yerine geçen damadı Kemal Kacar, Eskişehir doğumluydu. 1936 senesinde Tunahan ile tanışan Kacar, Tek parti döneminde Anti-Komünist ve Anti-Siyonizm  akımının temsilcileriyle birlikte oldu. Siyasetle ilgilenen Kacar, çok başarılı bir eğitim hayatına sahipti. Demokrat Parti ile yakınlığı Cezayir sorunu ile açılan Kacar,  cemaatle beraber Osman Bölükbaşı’yı desktekledi, cemaatin liderliğini devraldı. 27 Mayıs İhtilali sonrası önce Millet Partisi sonra da AP ‘den vekil oldu. 1970’li yıllara gelindiğinde  önce Almanya sonra Amerika’da yurtlar, dernekler açılmaya başlandı, bu dernekler bazı bölgelerde diyanetten daha etkiliydi. 1980 darbesi sonrası bir buçuk yıl hapis yatan Kacar, hapisten sonra siyasetle ilgilenmeye devam etti.  Cemaati Türkiye’nin en güçlü cemaatlerinden biri olmuştu.

Türkiye’de faal olan  diğer cemaatler gibi Nakşibendi kolunu benimseyen Süleyman Hilmi Tunahan Tarikatı, diğer tarikatlardan daha özgün bir duruş sergiliyor.  Kuran kurslarında askeri disipline yakın bir disiplini uyguluyor. Verdikleri Kuran eğitimi, klasik Arapça ve diğer dini dersler ile beraberdir. Cemaat oldukça kapalı iken liderlerinin siyasette olması açıkcası onları daha da ilgi çekici  hale getiriyor. Cemaat, Kuran derslerini iyi veren talebenin, İstanbul’da merkez binaya gönderilip, son üst eğitimi verip onun hoca olması sürecine “Tekamül” diyor. Cemaat kendi içinde oldukça muhafazakar iken, dışarıda ise oldukça modern bir görünüm sergiliyor. Kemal Kacar’ın  bir ara AB meclisinde Türk temsilciler arasında olması buna ilginçtir. Cemaatin duruşu hakkında daha ilginç olan Milli Görüş hareketine 1995 seçimlerine kadar olan soğuk tavrıdır. 2000 yılından sonra cematin lideri Arif Ahmed Denizolgun olmuştur, kendisi 28 Şubat süreci sonrası  Ulaştıma Bakanlığı yapmıştı. Onun döneminde AKP ile arası açıldı, bunun sebebi Kasımpaşa’da var olan yurdun AKP tarafından yıkılmasından ileri gelmiştir. Özellikle 2016 senesi gerçekleşen Aladağ yangını ve parti tercihleri ile öne çıkan Süleyman Hilmi Tunahan cemaatinin önderliğini bugün Alihan Kuriş yapıyor. Cemaat  sosyal medyada varlık göstermiyor.

SONUÇ

Cumhuriyetin kurulması akabinde dinin kurumsal alanda değişimlerin tepkisi olarak algılanabilecek Süleyman Hilmi Tunahan cemaati, Kemal Kacar ile beraber politik bir hüviyete büründü. Devletin din kurumlarını  yetersiz gören, kendi verdikleri eğitimi en doğrusu bulan cemaat, devletin yetişemediği bölgelere gidip dernekler, kurslar ve vakıflar açtı. Cemaat ideolojik olarak ikili bir kimlik taşıyor, içeride muhafazakar, sert bir kimliği olan cemaat, bugüne kadar lider olanlar üzerinden denilebilir ki dışarıda modern, Türk sağı ile içli dışlı, hatta  Siyasal İslam hareketine soğuk bir bakışa sahiptir. Son dönemlere kadar MHP yahut SP gibi sağ partilere oy verdi. 24 Haziran seçimlerinde ise cemaatin İYİ Parti’ye oy verdiği söylendi. Son dönemde hakkında haberlerin artması yahut hakkında operasyon yapılacağı iddiaları cemaatin politik durumunu zorlaştırdı.

Cumhuriyet tarihi boyunca sağ ile beraber büyüyen cemaat, merkez sağ kaybolunca politik açıdan daha münzevi bir hale gelmiştir.  Ancak cemaatin suskunluğu, hakkındaki iddialar, yapının üzerindeki gizemi arttırıyor.

Kaynakça: 

  1. https://www.birgun.net/haber/bilinmeyen-gercekleriyle-suleymancilik-nedir-137657
  2. https://tunahan.org/
  3. https://www.turkcebilgi.com/kemal_kacar
  4. https://www.yeniakit.com.tr/kimdir/Arif_Ahmet_Denizolgun
Visits: 7
Hazır Site by Uzman Tescil