Ana Sayfa Yazarlar 6.10.2019 142 Görüntüleme

‘’BACON’’ Burada Ne Var? – Umut ÇAKIR

‘Bilgi, güçtür!’’ F. Bacon

Merhaba sevgili okur.

Bir önceki yazımda sizlere Sokrates’i en sade ve anlaşılır şekilde tanıtmaya çalıştım.

Bu yazımda ise 1561-1626 yıllarında yaşayan, doğa felsefesinin ve bilimsel yöntemin ilerlemesinde büyük katkıda bulunan, Rönesans döneminin en önemli filozoflarından Francis Bacon ile tanıştıracağım.

Mühürdar bir babanın, Öğretmen bir annenin en küçük çocuğuydu. Hukuk öğrenimine başladıktan kısa süre sonra kendi beğenilerini karşılayamayacak şekilde çağdışı olduğunu düşünerek okulu yarıda bıraktı. Okul eğitim felsefesi daha çok Aristoteles fikrini yansıtıyordu ancak kendisi döneminin popüler fikri hümanizm akımına daha çok ilgi duyuyordu. Daha sonrasında ise Fransa büyükelçisinin yardımcılığına atandı. Görevi devam ederken babasının vefatı üzerine Londra’ya geri dönüp hukuk öğrenimini tamamladı.

Otuz altı yıl boyunca senatörlük yapan Bacon, I. James’in oluru ile dönemin en yüksek siyasi makamı olan Adalet Bakanı oldu. Ancak ulaşabileceği en yüksek görevin doruk noktalarındayken büyük bir skandala karıştı. 1621 yılında görevi başındayken rüşvet almakla suçlandı. Suçlamaları kabul etti ve tutuklanıp, para cezasına çarptırıldı. Sadece dört gün hapis yatmasına rağmen bir daha siyasi bir makama gelemeyecekti..

Ömrünün geri kalan süresinde kendini felsefeye adadı, bu da zaten beş yıl kadardı..

Bacon, doğa felsefeleri konusunda yaptığı çalışmalarla tanınır. Gözlemi, deneyi ve etkileşimi vurguladı; bilimleri açıklama çabasıyla, elle tutulur kanıta dayalı yöntemler geliştirmeye koyuldu.

Bacon’a göre Aristoteles’in çalışmalarının doğa ile ilgili yeni düşünceleri ve bağımsız fikir üretmeyi engellemişti. Bacon, bilimin ilerlemesi sayesinde insanın yaşam kalitesinin yükselebileceğini, bu nedenle de antik filozofların eserlerine artık yaslanmamak gerektiğini savunuyordu.

Çağının düşünürlerinin fikirleri hakkında hayal kırıklığı yaşayan Bacon, insanların düşünme sürecini ‘’putlar’’ tabiri ile dörde ayırıp yorumladı.

Soy Putları : İnsan doğasından kaynaklanan ve herkeste olan yanlış anlayışlar.

Mağara Putları : Bireysel mizacın ve eğilimleri sonucu ortaya çıkan yorumlar.

Çarşı – Pazar Putları : İnsanların birbiri ile iletişim aracı olarak dilin ve sözcüklerin kullanılmasıyla doğan  yanlış anlaşılmalar.

Tiyatro Putları : Bu konu hakkında Bacon ‘’ İnsan zihni kendine özgü felsefe sistemlerinin çeşitli dogmalarından sarmış olduğu idoller olduğu gibi, kusurlu ispat kurallarından kaynaklanarak sarmış idoller de vardır. ‘’ der.

Bacon, felsefeye büyük iz bırakacak bir yöntem geliştirdi. Doğadan aldığı gözlemlerle doğanın nasıl işlediğine ilişkin yasalar ve kuramlar keşfetmeye giriştiği, Tümevarım yöntemi idi bu…

Sizlere elimden geldikçe sade ve anlaşılır şekilde F. Bacon’u tanıtmaya çalıştım. Ömrüm yettiğince sizlere yeni yeni isimleri tanıtma gayretinde olacağım..

Hazır Site by Uzman Tescil